Programa de mediación escolar entre iguais
Unidade de Convivencia 1

Mediación escolar

Preparación do Obradoiro

Para impartir esta unidade de convivencia é necesario ter unha serie de coñecementos técnicos acerca de en que consiste a mediación entre iguais no contexto educativo.

Coñecementos técnicos:

A bibliografía que propoñemos é a seguinte:

  • Boqué Torremorell, M.C. (2007). Guía de mediación escolar. Programa comprensivo de actividades de 6 a 16 años. Barcelona: Octaedro.

Competencia a nivel persoal (emocional) e social:

O máis difícil para os adultos (e adolescentes) é poñer en práctica dous dos grandes principios da mediación: a neutralidade (non se pode tomar partido por ningunha das partes) e o non aconsellar (son as partes as que teñen que acordar cal é a mellor solución ao seu conflito, os mediadores/as non poden aconsellar). A confidencialidade é outro dos grandes alicerces da mediación e o que fará que os alumnos/as confíen no proceso como forma de resolución pacífica de conflitos.

 

 

Introdución
A formación en mediación escolar lévase a cabo mediante unha metodoloxía con varias fases e con técnicas específicas.

Os adolescentes adoitan resolver os seus problemas mediante técnicas de afrontamiento competitivas, que provocan disputas que poden acabar sendo sancionables. A mediación entre iguais é unha forma de aprender a resolver conflitos mediante outras estratexias, de índole máis cooperativa e colaborativa. Os seus principios básicos son a neutralidade, a confidencialidade, a escoita activa e NON dar consellos nin ofrecer solucións.

O programa que en A trote presentamos ten por base a Guía de Mediación escolar, de Mª Carmen Boqué Torremorell (citado anteriormente).

Para a participación do alumnado nesta formación, debemos contar co consentimento das súas familias, así como mostrar unha serie de competencias a nivel persoal nas unidades levadas a cabo desde as titorías de competencia social e de resolución pacífica de conflitos. Non resulta estraño que alumnos/as cun rendemento escolar por baixo da media teñan amplas competencias para a mediación e acaben sendo os mediadores/as máis solicitados polos seus compañeiros/as. Tamén existen casos de alumnos/as cun elevado nivel de conflitividade que acabaron sendo grandes mediadores/as. Ser capaz de identificar os alumnos/as para formar parte do equipo de mediación, de forma que conformen un grupo heteroxéneo e representativo de todo o alumnado é un dos factores que en maior medida promove o éxito á hora de implementar o servizo de mediación escolar entre iguais no centro. Respectar os tempos e as fases da mediación é outro dos factores que máis promove o éxito do programa. Ás veces as présas lévannos a querer saltar fases. Debemos ser respectuosos co procedemento, adaptalo ao noso estilo, pero sen perder de vista o proceso, os principios nos que está baseado e os seus tempos.

Dotar ao equipo de mediación do centro dun lugar no que poder reunirse e no que poder levar a cabo as mediacións é moi desexable, para desenvolver os procesos nun lugar privado e libre de interrupcións.

A mediación, unha vez implementada no centro, promove un clima diferente para a convivencia. Cada mediación supón unha aprendizaxe para os alumnos/as que acoden como partes nun conflito, aprenden a afrontalos de forma pacífica. Isto fai que, en conflitos similares, dispoñan duns coñecementos que aplicarán cada vez con menos axuda do equipo de mediación do centro. Así é como creamos un clima de convivencia positivo.
É importante saber que “entre iguais” leva implícita outra connotación, ademais de tratarse dun proceso levado a cabo polo propio alumnado. É unha técnica que non debe ser utilizada en situacións de vítima-agresor, cos roles dun e outro moi marcados. Nestas situacións, é o Protocolo de acoso escolar, dentro do Regulamento de Réxime Interno e do Plan de Convivencia do centro o procedemento ao que debemos acudir.

Obxectivos
Formar a un grupo elexido de alumnos e alumnas na técnica de mediación entre iguais.

Fomentar un clima socioafectivo enriquecedor entre as persoas que acoden á mediación.

Desenvolver no alumnado actitudes asertivas no tratamento dos conflitos.

Desenvolver a capacidade de diálogo e a mellora das habilidades comunicativas, sobre todo as relacionadas con escoita activa.

Mellorar as relacións interpersoais.

Axudar á resolución pacífica de conflitos con menos custos e nun clima de aprendizaxe.

Reducir o número de sancións e de expulsións no centro educativo.

Contidos
Na primeira sesión traballaremos a cohesión do equipo de mediación, lembraremos os contidos das unidades do Plan de Acción titorial nos que se basea a mediación e conceptualizaremos o proceso de mediación, os seus principios, os seus fins e a súa distinción con outros procesos para a resolución de conflitos.

Na segunda sesión traballaremos as partes que existen dentro dun conflito (persoa, problema e situación) e presentaremos e practicaremos as diferentes técnicas de escoita activa.

Na terceira sesión presentaremos e practicaremos a primeira parte do proceso de mediación: a premediación.

Na cuarta sesión lembraremos os principios da mediación e presentaremos e practicaremos as fases da segunda parte do proceso, a mediación propiamente dita.

A quinta e sexta sesións serán para practicar, mediante role playing diferentes casos de mediación. Todos os alumnos/as que forman parte do equipo de mediación teñen que pasar por escenificar e vivir o rol de mediador/a e o rol de parte en conflito.

Metodoloxía
Para levar a cabo esta formación, requírese a aprendizaxe e a práctica do proceso de mediación. Para iso utilizaremos metodoloxías que promovan a aprendizaxe significativa, única forma de que os alumnos/as que forman parte do equipo de mediación sexan capaces de resolver casos distintos aos expostos.

Eles/as vivirán o proceso de mediación, mediante os diferentes role playing que iremos presentando para practicar cada unha das técnicas de escoita activa e cada unha das fases das que consta o proceso de mediación.

Ademais, interésanos promover a cohesión grupal e a axuda entre iguais. Para iso incorporaremos ás sesións dinámicas de cohesión e de resolución de conflitos de forma cooperativa.

Darémoslles materiais cos que nun principio poidan apoiar as diferentes fases da mediación. Os comezos adoitan ser bastante mecánicos, con excesiva formalidade, mesmo poden parecernos algo “finxidos”, pero debemos entendelo como parte do proceso de aprendizaxe, pouco a pouco iran sentíndose máis seguros/as durante o proceso e acabarán facéndoo dunha forma natural e adaptada á súa propia personalidade.

Temporalización
O mellor momento para comezar esta formación é cando finaliza a unidade de competencia social para a resolución de conflitos nas titorías. A última das sesións desa unidade xa vos propoñía unha votación entre o alumnado para escoller a aqueles compañeiros/as aos que vían con máis competencias para ser mediadores, unha presentación de candidatos e un proceso para a súa elección. As opinións do alumnado, xunto coa do titor/a, serían valoradas pola Comisión de Convivencia do centro e polo orientador/a para escoller a aqueles que en maior medida sexan representativos de todo o alumnado. O grupo final para a formación, non debera exceder de 12-14 alumnos/as, para dispoñer do tempo que cada mediador/a precisa para a práctica.

A formación adoita levarse a cabo polo orientador/a de o centro, xunto co coordinador de convivencia ou un profesor/a que forma parte da Comisión de Convivencia do centro. No caso de xa existir unha cultura de mediación no centro, os mediadores/as con máis experiencia poderían participar tamén na formación.

As sesións que propoñemos para a formación son 6, de dúas horas de duración cada unha, en horario extraescolar e con periodicidade semanal. Para formar parte do Equipo de Mediación do centro é necesario contar co consentimento das familias, para as que poderemos realizar unha sesión de presentación do programa, para que o valoren e apoien desde as súas casas e entendan que é imprescindible a confidencialidade nas intervencións que vaian realizar os seus fillos/as.

Indicadores para a avaliación
Número de casos para os que se solicita mediación

Número de mediacións que son solicitadas desde o equipo directivo do centro

Número de mediacións que son solicitadas polo alumnado

Número de mediacións que son solicitadas polas familias

Número de mediacións que son solicitadas polo propio alumnado

Número de casos que foron resoltos mediante mediación

Análise das enquisas de convivencia do centro

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies