Programa de aprender a aprender atrote

Unidade de titoría 5

 

Aprender a aprender

Preparación do obradoiro

A competencia de aprender a aprender do alumnado está moi relacionada con nosa propia competencia para ensinar a aprender, que en A trote tratamos de forma específica nos recursos para o profesorado. Avanzamos que non cremos que se trate tanto da forma que teñamos de dar clase, debemos sentirnos cómodos no noso propio estilo, do que se trata é de ter en conta as necesidades dos alumnos/as, de enlazar contidos e intereses; necesidades e motivacións.

Coñecementos técnicos:

  • Os coñecementos técnicos para ensinar a aprender nunca se acaban, vivimos nun proceso de aprendizaxe continua, cada alumno/a ponnos a proba, ensínanos. Aínda así, entendemos que existen unhas bases sobre as que asentamos toda esta unidade:
    • A aprendizaxe significativa de Ausubel
    • O enfoque sistémico
    • As estratexias metacognitivas
    • A intelixencia executiva
    • A teoría das intelixencias múltiples de Gardner
    • Os estilos atribucionais y os seus locus de control
    • A importancia das expectativas

Competencia a nivel persoal (emocional) e social:

Estas competencias son fundamentais para motivar o alumnado. O proceso é arduo mentres aprendemos, frustrámonos e, ás veces, o esforzo non trae a recompensa que esperabamos. Ter un profesor competente a nivel emocional é fundamental para aprender que os erros non son máis que outra oportunidade para aprender.

 

 

Introdución

Os últimos estudos acerca das diferenzas entre o alumnado que alcanza un tipo de aprendizaxe significativa doutros/as, que ou ben non alcanzan a aprendizaxe ou só son capaces de repetir o que aprenderon atópanse sobre todo no uso de estratexias metacognitivas, totalmente relacionadas coa intelixencia executiva (R. Mayer, 2010).

Un estudante eficaz caracterízase por escoller a estratexia máis adecuada ante a tarefa, calcular os recursos que debe poñer en marcha, facer un plan, que vai seguindo e avaliando, facer as modificacións que considera necesarias, facerse preguntas e, cando acaba, autoavaliar o seu grao de coñecemento no tema.

Os aprendices eficaces son alumnos/as cunhas expectativas axustadas e unha motivación baseada na propia aprendizaxe, son curiosos e ávidos á hora de aprender.

Son poucos os alumnos/as que son capaces de desenvolver estas estratexias por si solos/as. Na maioría dos casos debemos apoialos neste proceso e darlles as ferramentas adecuadas para andamiar o seu propio estilo de aprendizaxe. Se solo lles ensinamos técnicas de estudo, lograriamos un tipo de aprendizaxe memorístico, se ensinamos estratexias é o que en maior medida fai que se convertan en aprendices autónomos.

Aprender a aprender é unha das competencias clave no noso sistema educativo e está moi relacionada cunha das competencias que, como educadores, debemos tamén esforzarnos en cultivar e en mellorar: a nosa capacidade de ensinar a aprender (en A trote tratámola nos recursos para o profesorado). Cada alumno/para ten os seus intereses, as súas necesidades, a súa capacidade, a súa contorna… son tantos os factores que inciden sobre a súa capacidade de aprender a aprender que ás veces sentímonos atafegados. Con todo, ter moitos factores que inciden nunha capacidade é en si mesmo algo moi positivo. Desde o enfoque sistémico no que traballamos, iso é o que nos permite intervir de múltiples maneiras. Se modificamos un dos factores, xa estaremos producindo un cambio.

Non podemos esquecer a pirámide de Maslow cando tratamos este tema. A competencia de aprender a aprender estaría moi relacionada coa necesidade que Maslow chama “de autorrealización”, na cúspide da pirámide. A súa teoría dinos que as persoas investirán os seus recursos primeiro en ver cubertas as súas necesidades máis básicas (alimentación, protección, coidados…) e só estarán motivados para autorrealizarse se quedan recursos para investir niso. No centro educativo o alumno/para non pode vir con fame, ten que sentirse protexido, coidado, con relacións positivas entre iguais e cos adultos, só así poderá desenvolver todo o seu potencial. Aínda que existen zonas máis deprimidas economicamente, estes alumnos/as son en si mesmos sobreviventes e darán todo o que teñen por aprender se a contorna entende as súas necesidades, se o centro educativo non só está interesado en trasladarlles unha serie de contidos, enlazar os contidos cos seus intereses é o que en maior medida promove a motivación por aprender.

Por último, nesta introdución, queremos lembrar que esta unidade de titoría está moi relacionada coas axendas titoriais que desde A trote poñemos á vosa disposición. Nelas, todos os días traballamos a intelixencia emocional e a executiva e promovemos a posta en práctica das estratexias que son necesarias para conseguir converter aos nosos alumnos/as en aprendices autónomos.

Obxectivos

Dotar ao alumnado das estratexias necesarias que lle permitan recoñecerse como aprendiz, aceptarse, aprender a mellorar e sentirse protagonista do seu propio proceso de aprendizaxe.

Espertar no alumnado a curiosidade na aprendizaxe.

Dotar ao alumnado de estratexias executivas e metacognitivas.

Ensinar ao alumnado a autoavaliarse no proceso e no resultado.

Contidos

Sesión 1: Convertemos a frustración en motor.

Sesión 2: Recoñecémonos como protagonistas do noso proceso de aprendizaxe: Axustamos as nosas expectativas.

Sesión 3: Diferentes materias. Distintas estratexias.

Sesión 4: Similitudes e diferenzas entre as distintas materias.

Sesión 5: Marcamos obxectivos, planificamos, seguimos e avaliamos.

Metodoloxía
A metodoloxía será activa e participativa, con dinámicas grupais, por equipos e de lapis e papel.
Temporalización
Esta unidade desenvólvese durante 5 sesións de 50 min. de duración e con frecuencia semanal.
Indicadores para a avaliación do taller

Para avaliar o proceso, no modelo para o deseño de sesións dispoñedes dun apartado, que podedes completar con anotacións sobre o transcurso de cada unha das sesións e informacións que vos faga chegar o resto do profesorado.

Para a avaliación dos resultados, dispoñedes na última das sesións do Cuestionario de avaliación que cubrirán os alumnos/as e podedes seguir recollendo información, tanto dos demais profesores (sobre todo acerca do cambio na actitude do alumnado referente ao estudo) e o grao de mellora nas cualificacións de cada unha das materias.

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies